Zingeving

THEORIE OVER ZINGEVING meerten ter borg ...................samenvatting marliesterborg@gmail.com............................ 1. De mens heeft een gebrek aan biologisch oriëntatie vermogen........... 2. Hij is daarom genoodzaakt tot voortdurende zingeving, in groepsverband...... 3. Hij heeft het vermogen om de werkelijkheid en de hem overgeleverde zingeving te overstijgen: transcenderen...... 4. Hij heeft een basale behoefte aan de geborgenheid die een bestaand zingevingssysteem hem biedt...... 5. Dat vereist evenwicht tussen transcendentie en geborgenheid...... 6. De kwetsbaarheid van het zingevingssysteem veroorzaakt, angst, anomie, tenslotte ook levensbedreigende chaos..... 7. Het bestaande zingevingssysteem wordt beschermd door handhavingsmechanismen..... 8. Het bestaande Westerse zingevingssysteem is gebaseerd op rationaliteit (E3 efficiency en effectiviteit) en streven naar verandering/vooruitgang..... 9. Vanuit deze basis waaieren pluriforme individuele zingevingen uit. Een Uitgewaaierde Eeuwigheid.... 10. Zingeving niet alleen mooi/goed maar ook relevant voor het kwaad..... 11. bv. haat jegens buitenstaanders/dissidenten kan het eigen zinsysteem versterken. (discriminatie, zondebokmechanisme, vijandbeeld).... 12. Waar grote behoefte is aan zin hebben wie de begeerde zingeving levert veel macht. Zingeving als Machtsmiddel.... 13. Zingeving niet alleen verheven maar vooral ook alledaags..... 14. De markt - economie is de voornaamste bron van zin. Zineconomie....

Hersenfysiologie en vrijheid

De hersenfysiologie, de cognitieve neurowetenschap hebben zodanig een niveau bereikt dat velen claimen dat het idee van een vrije wil overbodig is geworden. Het is een vergissing. Het is op zijn best een smoesje, een begeleidend praatje om het menselijk gedrag zinvol te houden. Ik ben het hier half mee eens: het idee van de vrije wil is een smoesje. Maar is het daarmee overbodig geworden? (2012) Lees meer ....

Lees meer…

Op een smeltende ijsberg

De door mij zeer gewaardeerde socioloog en publicist Herman Vuijsje heeft mijn opvattingen over religie in een polemische aanval eens met een ijsberg vergeleken. Een welkom beeld; dank meneer Vuijsje! Het gaf mij de gelegenheid mijn visie op religie in de huidige tijd uiteen te zetten.(2008) Lees meer ....

Lees meer…

Religie als spel

In dit artikel wil ik laten zien hoe een zingevingssysteem en een religie als machtsmiddel kunnen dienen en hoe het mogelijk is dat wij Nederlanders, gelovig of niet, nog steeds Calvinisten zijn. Ik wil duidelijk maken wat de kracht en de reikwijdte van zo'n religie is. Hoe haar macht werkt en waar die macht vandaan komt. Eerst zeg ik iets over macht, dan over zingeving en dan over zingeving als machtsmiddel. Daarbij speelt het denken van Max Weber een hoofdrol. Om de macht van zingeving en religie te begrijpen gaan we uit van de volgende stelling: de meest onderschatte behoefte van de mens is de behoefte aan zin (2011). Lees meer ....

Lees meer…

Alledaagse rituelen

Alledaagse rituelen. Bij rituelen denken we bijna automatisch aan religieuze rituelen. Maar er zijn ook tal van niet-religieuze rituelen die een belangrijke functie hebben. Misschien zijn religieuze rituelen zijn alleen maar bijzondere vormen van alledaagse rituelen. Als de religie verdwijnt, blijft het ritueel vaak bewaard (2008?) Lees meer ....

Lees meer…

Nietzsche's nihilismebegrip

Begrippen, zo heeft Wittgenstein gezegd, zijn als ladders. Als men er de beoogde hoogte mee bereikt heeft, dient men ze weg te werpen. Dit leek mij destijds ook het geval met Nietzsche's nihilisme- begrip. Nu, 20 jaar later, ben ik daar niet meer zo van overtuigd(1993). Lees verder ....

Lees meer…

Zingeving als machtsmiddel - Van zinverlangen tot charimatisch leiderschap

co-auteur: Berend ter Borg Het meest gebruikte en minst herkende, het meest effectieve en het meest efficiënte machtsmiddel is zingeving. ....

Lees meer…

Transcendentie

Transcendentie Het vermogen tot transcendentie is een voorwaarde voor veel meer dan religie alleen. Het is de voorwaarde voor elk menselijk streven. ....

Lees meer…

Niet-institutionele religie

Religie is van alle mensen en alle tijden. Religie verdwijnt niet in onze tijd, maar hij verliest zijn vaste vorm. Hij de-institutionaliseert. Hoe ziet gede-institutionaliseerde religie eruit? Dat was het onderwerp van mijn oratie, waarmee ik op 7 november 2007 de leerstoel niet-institutionele religie aanvaardde. ....

Lees meer…

Waar is het zondebesef gebleven?

Masaccio 1401 - 1428 Adam en Eva verdreven uit het paradijs fresco (255 cm hoog) - 1424-25 Museum Brancaccikapel, Florence Men vroeg mij of ik enig idee had waar het zondebesef, dat ooit zo heftig huis hield in de zielen der mensen, nu is gebleven. Ik had er wel een antwoord op ....

Lees meer…

Over René Girard

In de jaren '80 van de vorige eeuw leek het denken van René Girard even uit te groeien tot een hype. Daar is niet veel meer van over, al wordt hij af en toe nog genoemd. Wat Girard te melden had was vooral actueel in de koude oorlog met zijn heilloze wapenwedloop. Sindsdien is zijn werk wat in de vergetelheid geraakt. Grondlegger van een nieuw paradigma in de menswetenschappen is hij niet geworden. Toch heeft hij, met het benadrukken van het belang van nabootsing, zijn bijdrage geleverd. Daarom hier een proeve van de manier waarop destijds over hem gediscussieerd werd (1986) Lees meer ....

Lees meer…

Voetbal, oorlog of religie

Eén van de meest in het oplopende vormen van expliciete zingeving in onze cultuur is sport in het algemeen en voetbal in het bijzonder(1993). Lees meer ....

Lees meer…

Haat en zingeving

Haat als onderdeel van zingeving. Zingeving wordt vaak geassocieerd met het goede het verhevene, bv liefde. Het is echter evenzeer gekoppeld aan wat als negatief geldt bijvoorbeeld de haat. ....

Lees meer…