Jaap Buijs

Jaap Buijs, één van de leidsmannen van
de Bank van het Verzet (NSF) was een hele goede vriend van Wally. Heel toepasselijk dat zijn deel van het monument werd onthuld door zijn kleindochter Christina Dorjee, en Barry Atsma die in de film Wally speelde.

Christina: "Op 5 mei 2020 werd in Overveen-Bloemendaal, 75 jaar na de Bevrijding, met twintig personen waaronder de kleinkinderen, het monument voor de Bank van het Verzet onthuld. Zo konden wij onze dankbaarheid jegens onze grootouders waardig tonen. Ieder deed dat op eigen wijze, ik door het samen met Barry Atsma het tweede dijkje te ontdoen van de Nederlandse vlag. Anderen plaatsten bloemen in de kleuren rood-wit-blauw-oranje bij.

Vaak heb ik het gevoel gehad dat Jaap Buijs, mijn grootvader, te weinig aandacht kreeg voor zijn moedig gedrag tijdens de Bezetting. Gedeeltelijk kwam dat omdat hij een bescheiden mens was die niet gelauwerd wilde worden. Waarom hij wél de Medal of Freedom in 1953 van de Amerikanen in ontvangst nam, weet ik niet. En hij accepteerde een uitnodiging van Koningin Wilhelmina om haar te bezoeken. Verder weigerde hij iedere onderscheiding. Hij overleed in 1960 aan een beroerte.
Ook was de geschiedenis van het NSF misschien te ingewikkeld om gemakklelijk na te vertellen.
Er kwam verandering in door het boek van Erik Schaap: Walraven van Hall, premier van het Verzet En de film Bankier van het Verzet. En nu door dit monument in Overveen, waarop ook hem waardering en dank wordt toegekend voor wat hij deed en wie hij was.
"Jaap was een door en door goed mens" zei Tilly, de vrouw van Wally. Hij steunde na de oorlog jarenlang haar gezin. Walraven van Hall had dit zijn vriend toevertrouwd in de Weteringschans gevangenis, waar ze bij toeval in een cel naast elkaar terecht kwamen en ook allebei mishandeld werden door de Nazi's. Met klopsignalen konden ze contact onderhouden. Jaap werd later overgebracht naar het Oranjehotel in Scheveningen dat nu een museum is, de gevangenis is nu een museum. De Canadezen hebben hem daaruit bevrijd.

Namens mijn broers Gerrit-Jan en Walraven Jaap dank ik opa met heel mijn hart voor wat hij deed voor het Vaderland. Hier mag de trouw van lieve oma niet onvermeld blijven.
Door het lezen van opa's dagboekje, dat hij bijhield gedurende zijn gevangenschap, is mij veel duidelijk geworden. Ik heb hem alleen als heel jong kind meegemaakt als ik in Zaandam kwam logeren. Vaak had ik het verdrietige gevoel "wat is er toch gebeurd?", want hij was 'kapot', zoals want hij was 'kapot', zoals ik later in zijn dagboekje las. Maar hij vertelde nooit iets. Nu spreekt hij ons toe als jonge man vanaf het monument voor het Nationaal Steunfonds.

Christina Dorjee,
9 mei 2020

Speech for the dedication of the monument to Walraven van Hall and other members of the Resistance Bank

Nicholas Buys
Grandson of Jaap Buijs


On behalf of my family in Australia - Laurie, Ian, Carol, Ella and Sarah - I would like to sincerely thank everyone involved in the creation of this monument to Walraven van Hall and other members of the Dutch Resistance. In particular, I would like to thank Marlies ter Borg and her late husband for their fabulous efforts in making this a reality. It is a wonderful way to remember those to who we now owe much of our freedom. My father and mother, Klaas (son of Jaap Buijs) and Joan Buys, would have been extremely proud of this monument and what it represents to them and people around the world who have learned to value their freedom. I would also like to pay my respects to the Mayor of Haarlem and the descendants of Walraven van Hall, as well as acknowledge my cousin Christina Dorjee, who is representing our families at the ceremony.
What can I say of my grandfather, Jaap Buijs? I met him only as a baby but his voice down through the years, via the stories of my father and documents I have read, taught me what it means to have the courage to fight for such important causes; in grandfather's case freedom from the Nazi occupation through supporting the spouses of those merchant seamen who had escaped to England during World War II. A Phillip Randolph, the African-American activist said: Freedom is never given; it is won. Nobody understood that better than my grandfather. Through his efforts, and the suffering he endured when imprisoned and the loss of his friend Walraven van Hall, he has taught us that nothing is won without a struggle. At these difficult times of lockdown due to COVID-19 we all are reminded of how important freedom is and the struggle required to overcome adversity.
So why did it take 75 years to make this monument a reality? Ten years ago I visited the Dutch archives in Amsterdam to locate documents about my grandfather. When I mentioned what I was doing to the archivist, he said it was always the grandchildren who desperately wanted to know about their relative and what happened during World War II, never the sons and daughters. My father did not want to talk about grandfather's work and the events that happened at that time. He just wanted to forget the war, probably because it was too painful for him and the memories were just too overwhelming. While I now understand how he felt, as a child I could not comprehend why he did not want to talk about grandfather. The lesson for us all is that we must never forget what happened and therefore we must have monuments such as this one, not just to recognise the deeds of the resistance bankers, but to remind ourselves that tyranny is never far around the corner and we must be eternally vigilant to ensure our freedom is preserved. Thank you once again for this wonderful event and one day my family and I will have the privilege of visiting this important monument.